Η Αίγυπτος από τον Μωχάμετ Άλη εως τον Γκαμάλ Άμπντελ Νάσερ – 3η διάλεξη (2025)
[Οπτικοακουστικό υλικό]
Τίτλος
Η Αίγυπτος από τον Μωχάμετ Άλη εως τον Γκαμάλ Άμπντελ Νάσερ – 3η διάλεξη (2025)
Υπότιτλος
Ο εικοστός αιώνας, η διεκδίκηση της ανεξαρτησίας και οι προερχόμενοι από τον στρατό Αιγύπτιοι ηγέτες
Είδος
Audio-visual / Οπτικοακουστικό
Χαρακτηρισμός
Χαρακτηρισμός
Διάλεξη.
Χαρακτηρισμός
Slide Show.
Χρόνος εγγραφής
18/12/2025
Γλώσσες
Ελληνικά
Διάρκεια
01:42:30
Θέμα / Σύνοψη / Τόποι
Στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο η Βρετανία στηρίζει όλη την μεσογειακή στρατηγική της στην Αίγυπτο. Η εξόριστη Ελληνική Κυβέρνηση εγκαθίσταται στο Κάιρο (1941-44) και οργανώνει εκεί ένοπλες δυνάμεις.
Μετά το 1945, στην Αίγυπτο η δυσαρέσκεια από τη διαφθορά, την ανισότητα και την ξένη παρουσία εντείνεται. Η δημιουργία του κράτους του Ισραήλ εμπλέκει τις αραβικές χώρες στον Αραβο-ϊσραηλινό Πόλεμο του 1948. Η ήττα πλήττει ανεπανόρθωτα το κύρος της αιγυπτιακής μοναρχίας και του πολιτικού κατεστημένου. Τον Ιούλιο του 1952, το Κίνημα των Ελεύθερων Αξιωματικών, με επικεφαλής τον Γκαμάλ Άμπντελ Νάσερ, ανατρέπει τον βασιλιά Φαρούκ. Το 1954, ο Νάσερ συγκεντρώνει την εξουσία, καταργεί τη μοναρχία και ανακηρύσσει την Αίγυπτο σε Δημοκρατία.
Ο Νάσερ εγκαινιάζει μια νέα εποχή αραβικού εθνικισμού, επιβάλλοντας εκσυγχρονιστικές και σοσιαλιστικές μεταρρυθμίσεις, εθνικοποιήσεις και αγροτικό αναδασμό. Το 1956, εθνικοποιεί την Διώρυγα του Σουέζ, γεγονός που προκαλεί την τριπλή εισβολή Βρετανίας, Γαλλίας και Ισραήλ. Παρά την ήττα στο πεδίο, η διεθνής πίεση οδηγεί σε αποχώρηση των εισβολέων και ενισχύει το κύρος του Νάσερ. Η πολιτική εθνικοποιήσεων θα αναγκάσει τους περισσότερους Αιγυπτιώτες (τους Έλληνες της Αιγύπτου) να μεταναστεύσουν, πολλοί φεύγουν για την Αυστραλία.
Η διεκδίκηση της ηγεμονίας του αραβικού κόσμου από την Αίγυπτο εκφράζεται με την βραχύβια ένωση με την Συρία (Ηνωμένη Αραβική Δημοκρατία, 1958–61), και την επέμβαση στην Υεμένη (1962-67). Ο Πόλεμος των Έξι Ημερών (Ιούνιος 1967) υπήρξε καταστροφικός: το Ισραήλ κατέλαβε τη Χερσόνησο του Σινά, αφήνοντας την Αίγυπτο ταπεινωμένη.
Μετά τον θάνατο του Νάσερ (1970), τον διαδέχεται ο Ανουάρ Σαντάτ, ο οποίος, το 1973, σε συντονισμό με τη Συρία, εξαπέλυσε τον Πόλεμο του Οκτωβρίου (Γιόμ Κιπούρ) εναντίον του Ισραήλ, σημειώνοντας αρχικές επιτυχίες με τη διάβαση του Σουέζ, γεγονός που αποκατέστησε σε σημαντικό βαθμό το γόητρο της χώρας. Με το αναβαθμισμένο κύρος του ο Σαντάτ υπέγραψε την Συμφωνία Ειρήνης του Κάμπ Ντέηβιντ το 1978. Το Ισραήλ επέστρεψε όλη την Χερσόνησο του Σινά και η Αίγυπτος εγκατέστησε προνομιακές σχέσεις με τις ΗΠΑ.
>>>>> Μπορείτε να παρακολουθήσετε τη βιντεοσκοπημένη διάλεξη του Κ. Μ. Καραμαλή με το πλούσιο εικονογραφικό υλικό (σε πλαϊνή οθόνη), που οργάνωσε το Αρχείο της Πολ. Εταιρείας Πανόραμα στο https://www.blod.gr/lectures/i-aigyptos-apo-ton-mohamet-ali-leos-ton-gkamal-ampntel-naser-3i-dialeksi/
Μετά το 1945, στην Αίγυπτο η δυσαρέσκεια από τη διαφθορά, την ανισότητα και την ξένη παρουσία εντείνεται. Η δημιουργία του κράτους του Ισραήλ εμπλέκει τις αραβικές χώρες στον Αραβο-ϊσραηλινό Πόλεμο του 1948. Η ήττα πλήττει ανεπανόρθωτα το κύρος της αιγυπτιακής μοναρχίας και του πολιτικού κατεστημένου. Τον Ιούλιο του 1952, το Κίνημα των Ελεύθερων Αξιωματικών, με επικεφαλής τον Γκαμάλ Άμπντελ Νάσερ, ανατρέπει τον βασιλιά Φαρούκ. Το 1954, ο Νάσερ συγκεντρώνει την εξουσία, καταργεί τη μοναρχία και ανακηρύσσει την Αίγυπτο σε Δημοκρατία.
Ο Νάσερ εγκαινιάζει μια νέα εποχή αραβικού εθνικισμού, επιβάλλοντας εκσυγχρονιστικές και σοσιαλιστικές μεταρρυθμίσεις, εθνικοποιήσεις και αγροτικό αναδασμό. Το 1956, εθνικοποιεί την Διώρυγα του Σουέζ, γεγονός που προκαλεί την τριπλή εισβολή Βρετανίας, Γαλλίας και Ισραήλ. Παρά την ήττα στο πεδίο, η διεθνής πίεση οδηγεί σε αποχώρηση των εισβολέων και ενισχύει το κύρος του Νάσερ. Η πολιτική εθνικοποιήσεων θα αναγκάσει τους περισσότερους Αιγυπτιώτες (τους Έλληνες της Αιγύπτου) να μεταναστεύσουν, πολλοί φεύγουν για την Αυστραλία.
Η διεκδίκηση της ηγεμονίας του αραβικού κόσμου από την Αίγυπτο εκφράζεται με την βραχύβια ένωση με την Συρία (Ηνωμένη Αραβική Δημοκρατία, 1958–61), και την επέμβαση στην Υεμένη (1962-67). Ο Πόλεμος των Έξι Ημερών (Ιούνιος 1967) υπήρξε καταστροφικός: το Ισραήλ κατέλαβε τη Χερσόνησο του Σινά, αφήνοντας την Αίγυπτο ταπεινωμένη.
Μετά τον θάνατο του Νάσερ (1970), τον διαδέχεται ο Ανουάρ Σαντάτ, ο οποίος, το 1973, σε συντονισμό με τη Συρία, εξαπέλυσε τον Πόλεμο του Οκτωβρίου (Γιόμ Κιπούρ) εναντίον του Ισραήλ, σημειώνοντας αρχικές επιτυχίες με τη διάβαση του Σουέζ, γεγονός που αποκατέστησε σε σημαντικό βαθμό το γόητρο της χώρας. Με το αναβαθμισμένο κύρος του ο Σαντάτ υπέγραψε την Συμφωνία Ειρήνης του Κάμπ Ντέηβιντ το 1978. Το Ισραήλ επέστρεψε όλη την Χερσόνησο του Σινά και η Αίγυπτος εγκατέστησε προνομιακές σχέσεις με τις ΗΠΑ.
>>>>> Μπορείτε να παρακολουθήσετε τη βιντεοσκοπημένη διάλεξη του Κ. Μ. Καραμαλή με το πλούσιο εικονογραφικό υλικό (σε πλαϊνή οθόνη), που οργάνωσε το Αρχείο της Πολ. Εταιρείας Πανόραμα στο https://www.blod.gr/lectures/i-aigyptos-apo-ton-mohamet-ali-leos-ton-gkamal-ampntel-naser-3i-dialeksi/
Έρευνα / Επιστημ. επιμέλεια
Κώστας Μ. Καραμαλής
Ομιλητής
Κώστας Μ. Καραμαλής
Μορφή ψηφιοποίησης
https://www.blod.gr/lectures/i-aigyptos-apo-ton-mohamet-ali-leos-ton-gkamal-ampntel-naser-3i-dialeksi/
Λέξεις - Κλειδιά
Αιγυπτιώτες / Έλληνες της Αιγύπτου.
Αίγυπτος.
Ανατολική Μεσόγειος.
Αποικιοκρατία.
Άραβες.
Αφρική.
Βρετανία.
Δέκατος ένατος αιώνας.
Δεύτερος Παγκόσμιος πόλεμος.
Διπλωματία σύγχρονη.
Διώξεις.
Εθνικισμός.
Εικοστός αιώνας.
Ελληνισμός.
Επιχειρηματίες, οικονομικοί παράγοντες.
Ερυθρά Θάλασσα.
Ευεργέτες.
Ισραήλ.
Μέση Ανατολή.
Μουσουλμάνοι.
Πόλεμος.
Πρώτος Παγκόσμιος πόλεμος.
Στρατός τακτικός.
Σύγχρονη εποχή.
Ύστερη Οθωμανική περίοδος.
Φωτογραφικά Αρχεία.