Η Αίγυπτος από τον Μωχάμετ Άλη έως τον Γκαμάλ Άμπντελ Νάσερ – 2η διάλεξη (2025)
[Οπτικοακουστικό υλικό]

Δεύτερη Διάλεξη: Οι διάδοχοι τού Μωχάμετ Άλη συνδέουν τον εκσυγχρονισμό με αυξανόμενες δυτικές επενδύσεις. Τα έργα προβολής της δυναστείας και ιδίως το τεράστιο έργο της Διώρυγας του Σουέζ (1869) οδηγούν την Αίγυπτο σε δανειακή κρίση. Οι Ευρωπαίοι αποκτούν σταδιακά πολιτικό και οικονομικό έλεγχο. Το 1882, μετά το εθνικιστικό κίνημα του Αχμέντ Οράμπι, η Βρετανία καταλαμβάνει στρατιωτικά την Αίγυπτο, διατηρώντας τυπικά την οθωμανική επικυριαρχία αλλά εγκαθιδρύοντας στην ουσία αποικιακή κυριαρχία. Οι Βρετανοί προωθούν την αιγυπτιακή επέκταση στο Σουδάν, ανοίγοντας τον Άνω (Λευκό) Νείλο στην εμπορική/αποικιακή εκμετάλλευση. Πολλοί Έλληνες της Αιγύπτου αξιοποιούν τα νέα δίκτυα μέχρι την Κεντρική και την Ανατολική Αφρική.

---

Ο Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος δίνει την ευκαιρία στην Βρετανία να κηρύξει την Αίγυπτο Προτεκτοράτο και να καταργήσει την ονομαστική οθωμανική επικυριαρχία. Με το τέλος του Α΄ Πολέμου, οι αραβικές χώρες της οθωμανικής Μέσης Ανατολής διαμοιράζονται μεταξύ Βρετανίας και Γαλλίας. Στην Αίγυπτο, εθνικιστικά κινήματα αμφισβητούν έντονα την αγγλική κατοχή, οδηγώντας σε μια τυπική ανεξαρτησία το 1922, με την Βρετανία όμως να κρατά τον έλεγχο της άμυνας, της εξωτερικής πολιτικής και της Διώρυγας. Η λαϊκή αντιδυτική δυσαρέσκεια εκφράζεται και με την ίδρυση της Μουσουλμανικής Αδελφότητας (1928), που παρά τις απαγορεύσεις, παραμένει μια ισχυρή πολιτική/κοινωνική δύναμη μέχρι σήμερα.

---

>>>>> Μπορείτε να παρακολουθήσετε τη βιντεοσκοπημένη διάλεξη του Κ. Μ. Καραμαλή με το πλούσιο εικονογραφικό υλικό (σε πλαϊνή οθόνη), που οργάνωσε το Αρχείο της Πολ. Εταιρείας Πανόραμα στο https://www.blod.gr/lectures/i-aigyptos-apo-ton-mohamet-ali-leos-ton-gkamal-ampntel-naser-2i-dialeksi/

https://www.blod.gr/lectures/i-aigyptos-apo-ton-mohamet-ali-leos-ton-gkamal-ampntel-naser-2i-dialeksi/